Ciekawostki historyczne o Polsce

Na czele spisku, który wywo­łał powstanie listopadowe, stali ludzie młodzi, niemający wpływów w elicie wła­dzy. Choć udało się opanować stoli­cę, spiskowcy nie utworzyli rządu, nie znaleźli wodza, ani nawet nie wydali odezwy o celach ruchu.

W tej sytuacji rzucone kości zebrała Rada Admini­stracyjna, czyli rząd Królestwa, po­wstaniu przeciwny, widzący w nim szaleńczą wręcz lekkomyślność. Czyż bowiem małe Królestwo Polskie mo­gło się przeciwstawić wielkiemu im­perium, które pokonało Napoleona? Bezczynność Konstantego, przy­bycie do Warszawy coraz większej liczby polskich oddziałów i przede wszystkim nacisk ulicy, skłoniły Ra­dę do oddania władzy w ręce czło­wieka z jednej strony popularnego, a z drugiej niechętnego wojnie z Ro­sją.

Józef Chłopicki

Oba warunki spełnia! Chłopicki. Służbę wojskową rozpoczął w 1788 roku od stopnia szeregowca w armii rosyjskiej. Jednak już podczas woj­ny polsko-rosyjskiej w obronie Kon­stytucji 3 maja służył w szeregach polskich. Prawdziwą karierę zrobił w Legionach Dąbrowskiego, a po­tem w szeregach wojsk polskich w Hiszpanii. Odznaczony Legią Ho­norową i Virtuti Militari, w 1809 ro­ku dosłużył się stopnia generała brygady. W wojsku Królestwa Pol­skiego nie zagrzał długo miejsca, a to z powodu rozczarowania bra­kiem awansu, a potem konfliktu z księciem Konstantym.

Zrzuciwszy mundur, Chłopicki stał się symbolem oporu wobec de­spotycznego cara. Niezasłużenie, bowiem trzymał się z dala od spi­sków, a noc listopadową spędził w te­atrze oraz przy karcianym stoliku.

-     Półgłówki zrobiły burdę, którą wszyscy ciężko przypłacić mogą

-      oświadczył jednemu ze spiskow­ców, odrzucając propozycję stanięcia na czele powstania.

5 grudnia nie uchylił się jednak od przyjęcia dyktatorskiej władzy. Za najważniejsze zadanie uważał poro­zumienie z carem Mikołajem I, dlate­go nie tylko nie przeszkadzał Kon­stantemu w marszu na wschód, ale wręcz mu pomagał. W dniu, gdy wiel­ki książę osiągnął Włodawę, do Pe­tersburga wyruszyli wysłannicy dyk­tatora - minister skarbu Królestwa, książę Franciszek Drucki-Lubecki oraz Jan Jezierski.

Zwłoka spowodowana misją była na rękę carowi Z jednej strony, pozwa­lała bezpiecznie wycofać się Konstan­temu, z drugiej zaś dawała czas na ścią­gnięcie wojsk z głębi Rosji. W pierw­szych dniach powstania Rosjanie mie­li nad granicą jedynie VI Korpus, re­krutowany na dawnych ziemiach Rze­czypospolitej. Nie mogli więc mieć pewności co do lojalności służących w nim jako młodsi oficerowie Polaków.

Gdy wysłannicy Chłopickiego dotarli do stolicy imperium, Mikołaj wydał już dyspozycje. W odezwie do Polaków nawoływał do przywró­cenia porządku, zaprzestania zbro­jeń i złożenia broni. Odkładane z dnia na dzień spotkanie z posłami doszło wreszcie do skutku 28 grud­nia i zakończyło się niczym. Car żą­dał zdania się na jego łaskę lub nie­łaskę. O postulatach polskich, ta­kich jak przestrzeganie konstytucji Królestwa, nie było mowy. Wiele za­rzucano Chłopickiemu, w tym nad­mierną ostrożność i brak wiary w sukces. Nie można mu jednak za­rzucić zdrady (choć i to czyniono).

Nie chciał brać na swe sumienie upadku powstania i represji. Gotów był wypełnić wolę cara jedynie wówczas, gdy podobnego zdania będzie rząd i obradujący w Warsza­wie sejm. Gdy ten ostatni odmówił spełnienia carskich żądań, 17 stycz­nia 1831 roku Chłopicki złożył dyk­taturę. 25 stycznia sejm spalił ostat­nie mosty, uchwalając przez akla­mację akt detronizacji cara.