Potop szwedzki
Najbardziej brutalne 5 lat wojny w dziejach nowożytnej Europy, potop szwedzki
Polska była grabiona na niewyobrażalną skalę, do dziś nasze dobra narodowe stoją na szwedzkiej ziemi. Zabierano wszystko co miała jakąkolwiek wartość, również to co było wartościowe na trumnach. A brutalność pokazują statystyki, wedle szacunków ludność Warszawy zmniejszyła się o 90 proc. Dlaczego Szwedzi najechali na Polskę?
Przyczyny konfliktu
XVII wiek przyniósł Szwecji wiele pozytywnych wydarzeń, rosła w siłę i rościła sobie wpływy nad Bałtykiem. W zasadzie to chciała w pełni zdominować tą przestrzeń, tyle że na drodze stała Polska, a niebezpieczeństwo nadciągało jeszcze od Rosji. Zajęła ona już Ukrainę i sporą część terytorium Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zatem wpływy Szwecji nad Bałtykiem stawały pod znakiem zapytania. A Polska była łakomym kąskiem, wyniszczona walką z wojskami rosyjskimi. Swoją drogą wojna ta nazywana była potopem rosyjskim, ale znacznie bardziej znany jest potop szwedzki. Z pewnością przyczyniła się do tego brutalność wojny.
Jan Kazimierz Waza
Historycy zwracają również uwagę na inną przyczynę konfliktu, a dokładniej na postać naszego króla. Jana Kazimierz Waza rościł sobie prawa do szwedzkiego tronu, zresztą miał wielkie ambicje, ale na ambicjach się kończyło. Opisywany jest jako awanturnik oraz lubieżnik. Miał burzliwe życie, siedział w więzieniu we Francji, w końcu w Italii stał się jezuitą. A ponad ojczyznę stawiał siebie, swoją rodzinę. Dlatego też nie wróżyło to dobrze polskim ziemiom pod rządami króla Jana Kazimierza Wazy. Zadziornie wysyłał posłów do Sztokholmu, żądając Inflant albo Finlandii i podpisując się jako król Szwecji.
Czara goryczy w końcu się przelała
Na tronie zasiadł Karol Gustaw i uznał, że nie da się nic już zrobić poza zbrojnym atakiem. I tak też się stało w 1655 roku. Mało tego, król Karol Gustaw miał pomoc wśród największego polskiego możnowładcy. Do czego przyczynił się król Polski. Potop szwedzki trwał pięć lat. W pierwszym roku Szwedzi zajęli jedną czwartą polskich ziem. Pozostałe tereny były w rękach rosyjskich i kozackich, ale to te zdobyte przez Szwedów przodowały pod względem gospodarczym.
Kradzieże na niespotykaną dotąd skalę
Każda wojna wiązała się ze stratą w ludziach i z grabieżami. Ale potop szwedzki nie ma sobie w tej kwestii równych. Masowo wywożono dzieła sztuki, które miały jakąkolwiek wartość, grabiono biblioteki i archiwa, ale też zwykłych ludzi, również tych, którzy leżeli już w trumnie. Zabierano to co cenne było na niej, nawet srebrne gwoździe. A z Zamku Królewskiego w Warszawie skradziono dwa brązowe lwy. Po dzień dzisiejszy są ozdobą królewskiej siedziby w Sztokholmie.
Pokój w 1660 roku
Potop szwedzki kończy pokój w Oliwie w 1660 roku. W jego ramach polski król zrzekł się roszczeń do tronu szwedzkiego. Polska straciła część Inflant włącznie z Rygą. Szwecja natomiast zobowiązała się do przestrzegania zasad wolnego handlu na Bałtyku.
Pokój kończył wojnę ze Szwecją, natomiast Rzeczpospolita nadal walczyła z wojskami moskiewskimi.
Źródło:
pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%B3j_oliwski
pl.wikipedia.org/wiki/Potop_szwedzki
tytus.edu.pl/2019/06/03/potop-szwedzki-bilans-zbrodni-zniszczen-i-grabiezy/
wielkahistoria.pl/przyczyny-potopu-szwedzkiego-jak-doszlo-do-jednej-z-najbardziej-niszczycielskich-wojen-w-dziejach-polski/
www.rp.pl/Rzecz-o-historii/303289930-Potop-szwedzki-Inwazja-barbarzyncow-na-Polske.html
